Friday, 19 July, 2024

Η γυναικολόγος που καταρρίπτει τους μύθους της εμμηνόπαυσης

Η γυναικολόγος Jen Gunter καταρρίπτει τους μύθους της εμμηνόπαυσης: «Σε αφήνουν άναυδο οι ανοησίες που κυκλοφορούν στα social media»

Η «πιο ειλικρινής γυναικολόγος στον κόσμο» είχε μιλήσει στο Marie Claire με αφορμή τη μετάφραση στα ελληνικά του βιβλίου της «Η Βίβλος της Εμμηνόπαυσης», όπου, ανάμεσα σε πλάνες και προκαταλήψεις, ξεκαθαρίζει ό,τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα μας στο δεύτερο μισό της ζωής μας. Ας θυμηθούμε τη συνέντευξή της με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης (18 Οκτωβρίου).

«Περνάει κλιμακτήριο»: Αυτή η φράση προφέρεται ψιθυριστά, με ένα μείγμα οίκτου και φόβου, για μια γυναίκα άνω των 50 ετών που έχει μια φαινομενικά ανεξήγητη έκρηξη θυμού (αν η θυμωμένη γυναίκα είναι νεότερη, αντικαθίσταται από το σχόλιο «περιμένει περίοδο»). Μέχρι σήμερα η κοινωνία άλλοτε τρομάζει στο άκουσμα και μόνο της λέξης «εμμηνόπαυση», άλλοτε εθελοτυφλεί, ποτέ όμως δεν την κοιτάει κατάματα, λες και πρόκειται για ανίατη ασθένεια ή, ακόμα χειρότερα, για πρόδρομο του θανάτου και όχι για μια φυσιολογική μεταβατική περίοδο, σαν την εφηβεία, αφετηρία για το δεύτερο μισό της ζωής μας. Έτσι όλες μας, κάπου μετά τα 45, αρχίζουμε να υπομένουμε σιωπηλά τα συμπτώματά της, διστάζοντας να τα μοιραστούμε όχι μόνο με φίλες, αλλά ακόμα και με τον/τη γυναικολόγο μας.

Επιτέλους,  η Jen Gunter, ή αλλιώς «η πιο γνωστή -και ειλικρινής- γυναικολόγος στον κόσμο» σύμφωνα με τον Guardian, μέσα από το βιβλίο της «Η Βίβλος της Εμμηνόπαυσης» (εκδ. Μεταίχμιο) μάς προσκαλεί σε μια ξενάγηση στα μυστήριά της. Στα αγγλικά ονομάστηκε «Το Μανιφέστο της Εμμηνόπαυσης» (The Menopause Manifesto) γιατί είναι πολύ περισσότερα από έναν ιατρικό οδηγό: ένα φεμινιστικό έργο γραμμένο με χιούμορ, τόλμη, απλότητα, μεθοδικότητα, ώστε να ενημερώσει τις γυναίκες και να τις εμψυχώσει. Να τις καθοδηγήσει να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, να απελευθερωθούν από μισογυνικά στερεότυπα και, τελικά, να αγαπήσουν τον μετεμμηνοπαυσιακό εαυτό τους.

Ο «προορισμός» με τις χειρότερες κριτικές

«Αν η εμμηνόπαυση ήταν στο Tripadvisor, θα είχε μόνο ένα αστεράκι: “Αυτό το μέρος έχει πρόβλημα με τη ρύθμιση της θερμοκρασίας. Πότε σκας από τη ζέστη και πότε έχεις κρυάδες. Αψηφά τους νόμους της θερμοδυναμικής. Δεν το συνιστώ καθόλου”», γράφει η γυναικολόγος στην εναρκτήρια παράγραφο του βιβλίου, προσθέτοντας παρακάτω: «Και αυτό δεν είναι άξιο απορίας. Οι περισσότερες γυναίκες δεν ξέρουν τι να περιμένουν, όταν δεν περιμένουν πια περίοδο. Και είναι πολύ δυσάρεστο και αποδυναμωτικό να μη γνωρίζεις τι συμβαίνει στο σώμα σου και γιατί. Η εμμηνόπαυση βιώνεται σήμερα σαν μια εκδρομή με κανό χωρίς ταξιδιωτικό οδηγό. Δεν ξέρεις ποιος ακριβώς είναι ο προορισμός, μόνο ότι είναι απαίσιος».

50-52 έτη είναι η μέση ηλικία έναρξης της εμμηνόπαυσης.

«Στις Δυτικές κοινωνίες, η όποια αναφορά στην εμμηνόπαυση έχει αρνητική χροιά», επιβεβαιώνει η συγγραφέας. «Αυτό απορρέει από τη βλαβερή πεποίθηση ότι οι γυναίκες χάνουν σε αξία όταν δεν έχουν πια την ικανότητα αναπαραγωγής, καθώς και από την ψευδή υπόθεση ότι η εμμηνόπαυση είναι βιολογικό ελάττωμα, επειδή δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στους άνδρες, που παράγουν σπέρμα ακόμα και στα γεράματα». Η μόνη διαφορά όμως ανάμεσα στα φύλα είναι ότι με την εμμηνόπαυση, η οποία έρχεται μετά την τελευταία έμμηνο ρύση, μια γυναίκα χάνει οριστικά την αναπαραγωγική ικανότητά της, ενώ η γονιμότητα ενός άνδρα φθίνει σταδιακά μέχρι το τέλος της ζωής του. Και, βέβαια, η αναπαραγωγική ικανότητα δεν είναι η μοναδική που δίνει αξία σε μια γυναίκα-εκτός αν είσαι ηρωίδα στην «Ιστορία της Θεραπαινίδας» της Μάργκαρετ Άτγουντ.

12 μήνες αμηνόρροιας πρέπει να συμπληρωθούν για να θεωρηθεί ότι μια γυναίκα έχει μπει επίσημα στη μετεμμηνόπαυση, με ορόσημο εμμηνόπαυσης την τελευταία έμμηνο ρύση.

Η εμμηνόπαυση αποτελεί, εν ολίγοις, μετάβαση από μία φάση της ωοθηκικής λειτουργίας σε άλλη-είναι ουσιαστικά το αντίθετο της ενήβωσης. Όμως η περίοδος που προηγείται, η λεγόμενη προεμμηνόπαυση, συνήθως αρχίζει χρόνια προτού σβήσουμε 50 κεράκια γενεθλίων, με συμπτώματα όπως ανώμαλη αιμορραγία (βαριά εμμηνόρροια ή/και ακανόνιστη περίοδος, εκροή αίματος μεταξύ περιόδων). Ακόμα πιο επώδυνα, ενδεχομένως, είναι τα κλισέ που συνοδεύουν τα συμπτώματα καθώς, σύμφωνα με την Gunter, «όταν ξέρεις ότι μπαίνεις στην εμμηνόπαυση πιθανό να νιώσεις πως έρχονται τα γεράματα – και ποια γυναίκα θέλει να είναι 48, με μόνες προοπτικές για το μέλλον τα στερεότυπα;», από τη γεμάτη απωθημένα μάνα για τις ματαιώσεις της κοινωνικής καταξίωσης έως τη μοναχική γυναίκα με τη συλλογή από γάτες;

Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για να μας πει περισσότερα:

Ποια συμβουλή δίνετε στις γυναίκες που φοβούνται την εμμηνόπαυση ή ήδη υποφέρουν από τα συμπτώματά τους; Πώς τις βοηθάτε, καταρχήν, να ανακουφιστούν από το στρες;

«Τους λέω ότι πολλά συμπτώματα είναι διαχειρίσιμα, αρκεί να έχουν καλή ιατρική φροντίδα. Επιπλέον, η εμμηνόπαυση υπάρχει στις γυναίκες από την αρχή της ανθρώπινης εξέλιξης. Κυριολεκτικά καθοδήγησε την εξέλιξη και αν δεν υπήρχε, δεν θα ήμασταν σήμερα εδώ. Οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση έκαναν σπουδαία πράγματα στη διάρκεια της ιστορίας»… δείτε εδώ

Μοιραστείτε με τους φίλους σας
Μοιράσου με τους φίλους σου